Heemkunde Pepijn@Landen
Logo Pepijn@Landen
erfgoed | lokale geschiedenis | cultureel toerisme

ONS LANDENS ERFDEEL 97 VERSCHIJNT OP 20 AUGUSTUS 2018

Ga naar de inhoud
Over Landen > Deelgemeenten
Neerwinden

De plaatsnaam Neerwinden is afgeleid van het Oudnederlands 'winethe' wat weilanden betekende. In de late Middeleeuwen, werd neder later omgevormd tot neer, toegevoegd om het dorp te onderscheiden van Middel- en Overwinden. De aanwezigheid van een tumulus, een Romeinse grafheuvel, uit de 2de eeuw en een Frankische begraafplaats, onder de bedding van de spoorweg Brussel-Luik, wijst op een zeer vroege bewoning. Het driehoekig stratenpatroon (= dries) van de dorpskern slaat terug op een Frankische stichting. De Donkerstraat werd tot in de 16de eeuw 'driesstraete', geheten.
Winethe, wordt in 976 voor het eerst vermeld in een oorkonde waarin de Duitse keizer Otto II aan de Benedictijnen van Sint-Baafs in Gent een kerk, een hoeve en landerijen terug schonk. Vermoedelijk gold het hier Middelwinden waaraan de parochiekerk was toegewijd aan Sint-Bavo die volgens een legende in Haspengouw geboren was. Hertog Hendrik I van Brabant verleende in 1220 het tienden- en het begevingsrecht in Neerwinden, dit is het recht om belastingen te heffen en een pastoor ter benoeming voor te dragen aan de Norbertijnenabdij van Heylissem. 68 jaar later kwam de abt van Heylissem overeen met het adellijke Sint-Beggastift uit Andenne om het begevingsrecht beurtelings waar te nemen. In de Middeleeuwen waren de ingezetenen van Neerwinden verplicht hun graan te laten malen in de watermolen van Eliksem.
In de tweede helft van de 16de eeuw werd het landdekenaat Zoutleeuw, waartoe de parochie Neerwinden hoorde, overgeheveld. Van het bisdom Luik naar het aartsbisdom Mechelen.
In 1693 werd een van de bloedigste veldslagen uit de eeuw op het grondgebied van Neerwinden uitgevochten tussen de legers van Lodewijk de XIV en een Europese coalitie.
Het tweede decennium van de 18de eeuw bracht verandering, het gewone leven hernam traag maar zeker onder pastoor Nannemaekers werd een nieuwe pastorie gebouwd (1732) en een nieuwe kerk ingezegend (1752) . Door de betere economische situatie steeg de bevolking. In 1793 werd het dorp terug het decor van een veldslag, ditmaal tussen de Franse revolutionairen en Oostenrijk.
Tijdens de Franse periode (1794-1814) werd Neerwinden en omstreken van het oude hertogdom Brabant afgescheiden en bij de Waalse provincie Luik aangehecht. Bij het vormen van de taalgrens werd het kanton Landen bij de provincie Brabant gevoegd. Kerkelijk werd de overgang naar het aartsbisdom Mechelen-Brussel gemaakt. Omstreeks 1870 werd op de spoorlijn Luik-Brussel het station van Neerwinden gebouwd, waardoor het aantal arbeiders en bedienden flink steeg.
Op 1/1/1977 werd Neerwínden opgenomen bij Landen.
Terug naar de inhoud